Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle karıştırılmamalıdır. Değerlendirmeye yakmadan girişmek doğru olur, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü sağlar özellikle tadıma yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Burada no. 1 tubos aroma profili gibi tüple korunan bir kutu ve tadımda no. 2 torpedo benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar belirgin ise aroma gücü o kadar yüksek demektir hem de bu küçük alışkanlık sonraki tüm yorumları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu hemen yazmak iyi olur, çünkü hafıza kısa sürede silikleşir. Her çubuğu birkaç kez koklamak yanılmayı azaltır zira gürültülü ortamlarda hafif notalar kolayca gözden kaybolur. Aroma gücü tek başına iyilik ölçüsü sayılmaz; sadece şiddeti anlatır. Kısacası ilk tadımda sabırlı olmak hem de kriterleri önceden netleştirmek en doğru yol sayılır. Kriter belli olunca her puro aynı terazide değerlendirilir ve yorumlar birbirini tutarlı olur. Değerlendirme esnasında telefon kenarda durursa dikkat güçlenir.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir sigarillonun aroması yanış boyunca aynı kalmaz; bu yüzden aroma gücünü tek seferde ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık yapılan bir yanlıştır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla hafif ve net başlar elbette bu düzen her çubukta birebir tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos tadım notları benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım kısa sürer zira asıl tat genellikle burada saklıdır. İkinci evrede yoğunluk sıklıkla yükselir ama notalar belirginleşir hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills tadım notları gibi kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu yüzden sakin gitmek ödüllendirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden sertçe tonlar baskın olabilir nitekim ısınmış tütün kendi karakterini yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir not yazmak daha tutarlı sonuç verir. Bölümlerin sınırı genellikle net olmaz, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Değişimleri yakalamak adına nefes sıklığını değiştirmemek önemlidir. Art arda çekmek sıcaklığı yükseltir ve aromayı çarpıtır.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Aroma gücünü puanlamak kişisel yorumu daha okunur kılar mutlaka sabit ışık ile sessiz bir köşe tercih edilmelidir. Bir ile beş arası uzanan bir ölçek çoğu tadımcı için yeterlidir bu durum değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı yapar. Bir hafif notayı, 5 de ağızda uzun süre kalan güçlü notayı gösterir böylece odak dağılmaz ve not doğruluğu artar. Petit julietas tadım notları gibi ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda kalır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili benzeri aynı boydaki bir kutu ise tatlı notaları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir aksi halde aynı ürün iki farklı puan alabilir. Puanı yazmadan önce en az üç çekiş yapmak gerekir diğer taraftan ondalık notlar vermek gereksiz bir karmaşa getirir. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin ortası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü dengeli aromalar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin hâllerde kullanılmalıdır. Böylece not defteri ayırt edici olur.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu nedenle kül hattının düzgün gitmesini da gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk hızla ısınır, dolayısıyla keskin tonlar çabuk öne çıkar gerçekten dar çaplılarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde çabuktur. Petit royales aroma profili benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca fark edersiniz ısınma temposu de aromayı hemen değiştiren bir unsurdur. Geniş çaplı çubuklarda duman daha serin gelir ve aromalar daha geç belirir hem de bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Tadımda regalias de londres benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler kül oluşumu dengesizse not bölümüne eklenmelidir. Serin duman aromayı daha ayrıntılı yapar ama şiddetini azaltmaz aksine geniş gövdede ısı daha uzun bir süreye yayılır. Bu yüzden kalınlığı not defterine yazmak unutulmamalı. Farklı çaplarda iki çubuğu aynı günde denerken ilk olarak dar çaplıyı sonra kalını içmek iyi olur. Böylece güçlü aroma ince olanın tadını bastırmaz. Aradaki ara süresi en az otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan gelir: dildeki his ile burun boşluğunun yakaladığı aroma hâlbuki bu iki kanal karşılıklı besler ama aynı şey değildir. Gücü doğru ölçmek için ikisini ayrı yazmak iyi olur bu ayrım başta önemsiz görünse de yorumları epey etkiler. Nefesi ağızdan verirken burundan yavaşça çıkarmak retrohale yöntemidir mesela ılık bir nefes aromayı daha geniş gösterir. Short churchills tadım notları benzeri kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını net verir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler güvenilir sayılmaz. Short sports gibi ince bir çubuk de fındıksı tonu daha hızlı geçirir hızlı bir nefes ise ince notaları örter. Yoğunluk damakta düşük ama koku tarafında belirgin çıkabilir aynı şekilde çok sıcak bir yemekten sonra duyarlılık körelir. Bu iki notu karşılaştırmak öğretici olur; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Acemi tadımcılar için ilk adımda burundan gelen notalara odaklanmak işi basitleştirir. Deneyim arttıkça dil kısmı de detay göstermeye başlar. Değişik kokuları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak hafızayı keskinleştirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan düşük algılanır ayrıca öğün arasında tadım yapacaksanız bu ayrıntı daha da önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra oda sıcaklığında su içmek yararlı olur bu basit önlem aroma gücünün olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa su yeterlidir zira doymuş bir ağız en güçlü aromayı dahi silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş notalarını güçlendirir, tatlı içecek ise notaları bastırır ayrıca buzlu sıvılar damağı uyuşturur hem de tat hissini azaltır. Puritos serisi nasıl içilir gibi ince ve beşli bir pakette kuru tütün karakteri su ile daha net görünür bu yüzden temizlik adımı atlanmamalıdır. Yanındaki içeceği her tadımda aynı seçmek kıyası bozmaz nitekim tatlı içecekten hemen sonra keskin tonlar olduğundan sert hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Kahve ve su haricinde çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin şekersiz kalmasıdır. Ağız temizlendikten sonra iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk ölçüsünde yanış kısa sürdüğünden yoğunluk dalgalanması daha dar bir aralıkta kalır ayrıca başlangıç notu bu ölçülerde hızla kaybolabilir. Bu yüzden başlangıç ve bitiş arasındaki oynamayı görmek daha zordur bu sebeple küçük bir çubuk uzun bir puroya göre daha dikkatli izlenmelidir. 20 club sigarillo nasıl içilir benzeri club kalınlığında bir çubuk ortadaki evreyi genişletir ve aroma gücünü gözlemeyi kolaylaştırır zira her nefesin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü de sedir notasını hızla ortaya koyup biter çünkü geçiş dakikalar değil saniyeler içinde gerçekleşir. Kısa çubuklarda iki adet tadmak tek denemeden daha güvenilir izlenim sunar bu nedenle sakin ve dengeli nefes tercih edilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı yanış sürerken değil bitişten hemen sonra yapmak kolaylık sağlar. Bunu ayrı yazmak yararlıdır. Ölçü küçüldükçe tat katmanı daralır, ama yoğunluk algısı aynı kalabilir. Bu nedenle küçük çubuk notlarını büyük boy kayıtlarıyla doğrudan kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir bölüm kullanmak işe yarar.
Notları kayıt altına almanın aroma değerlendirmesine katkısı
Tek seferlik bir tadım aroma gücü hakkında güvenilir bir yargı sunmaz yani her tadım bir öncekinin üzerine eklenir. Günün yorgunluğu, oda kokusu ve zaman izlenimi etkiler bu alışkanlık birkaç denemeden sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir not defteri açmak fayda sağlar aksi takdirde aynı aromalar defalarca yeniden keşfedilir. 20 aniversario tadım notları gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu değişiyor mu görülür üstelik aynı çubuğa geri dönüp bakmak gelişimi ölçmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu de aroma notunun ne kadar sabit kaldığını gösterir bu da zaman kaybına neden olur. Tarih, puro adı ve puan tabloya girilmelidir gerçekten en eski kayıtlar sonradan açıldığında ilginç farklar barındırır. Notlar birbirinden iki puandan çok fark çıkıyorsa şartlar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz netleşir. Defterde öz cümleler uzun anlatımlardan daha kullanışlıdır. Mesela ikinci evre güçlü sedir tonu gibi bir kayıt yeterli sayılır. Sonradan okunduğunda net kalmalıdır.
Yoğunluk ve gövde farkı tadımda nasıl görülür
Dolgunluk, dumanın ağızdaki dokusunu anlatır; aroma gücü ise tatların belirginliğidir zira bu iki ölçüt aynı yönde ilerleme etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı ölçülür bu iki kavramı ayırmak nihayetinde daha gerçekçi bir değerlendirme doğurur. El principe neye benzer benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olup sedir tonunu net verebilir örneğin sert bir duman zayıf bir tatla birleşebilir. La cabaña nasıl içilir benzeri dengeli bir kutu de orta dolgunlukla sedir tonunu yüksek taşır kaldı ki ağır bir duman aromasız de olabilir. Demek ki yumuşak dumanlı bir puro güçlü aroma sunabilir aksi hâl da geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak yeterlidir bu sebeple tek ifadeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak iyidir. Gövdeye bakarak aroma gücünü tahmin etmek yanıltır. Birbirine yakın dolgunlukta iki ürün içinde aroma ayrımı bulmak ince bir beceridir. Bu becerinin gelişmesi sabır ile tekrarlı not tutmayı gerektirir. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel damak zevkiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Oda, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en sağlam değerlendirme şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada çubuk hızlı yanar ve baharatlı notalar abartılır bu sebeple ortam koşullarını da deftere geçirmek yararlıdır. Çok nemli ortamda de çekiş ağırlaşır hem de aroma silikleşir ısı de yaprağın ısınma hızını etkileyen ayrı bir etkendir. San cristobal la prado puro gibi ahşap kutulu bir purosunu tadarken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak gerekir aksi halde iki ayrı günde çıkan puan farkı çubuktan kaynaklanıyor sanılır. Tadımda magnífico onlu kutu gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru görülür değerlendirme günü planlarken bu etkeni unutmayın. Havalandırma odadaki yabancı kokuları dağıtır, yoğun koku de koku duyusunu şaşırtır hâlbuki gerçek neden sıklıkla ortamdaki nem ya da koku çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda yapmak en güvenilir yoldur. Havasız bir ortamda duman yoğunlaşırsa sonraki çubuğun tadı yanlış algılanabilir. Kapı açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Rüzgar fazla sertse yanış düzeni şaşar.